Check-up, belirti olmadan önce hastalıkları erken yakalamak için yapılan düzenli kontrollerdir. Hangi tetkiklerin yapılacağı yaşa, cinsiyete, aile öyküsüne ve yaşam tarzına göre değişir. Herkese aynı uzun tahlil listesi uygulanması gerekmez.
Temel kontroller
- Tansiyon, boy, kilo ve bel çevresi ölçümü
- Açlık kan şekeri ve gerektiğinde HbA1c
- Kolesterol ve trigliserid değerleri
- Tam kan sayımı, böbrek ve karaciğer fonksiyon testleri
- Gerekli görülürse tiroid testleri
Yaşa göre taramalar
Kadınlarda serviks kanseri taraması (smear ve HPV testi) belirli aralıklarla, meme kanseri taraması ise yaşa ve risk durumuna göre mamografi ile yapılır. 50 yaş üzerinde kolon kanseri taraması önerilir. Erkeklerde prostat taraması hekimle risk ve yarar konuşularak planlanır. Kemik erimesi taraması ise menopoz sonrası kadınlarda ve risk taşıyan kişilerde gündeme gelir.
Sonuçları değerlendirmek
Referans aralığının biraz dışındaki bir değer her zaman hastalık anlamına gelmez; sonuçlar mutlaka bir hekim tarafından, kişinin genel durumu dikkate alınarak yorumlanmalıdır. İnternetten tek tek değerlere bakarak sonuç çıkarmak gereksiz kaygıya yol açabilir.
Sonrasında ne yapılmalı?
Sık sorulan soru
Check-up ne sıklıkla yapılmalı? Sağlıklı genç yetişkinlerde birkaç yılda bir temel kontrol çoğu zaman yeterlidir; 40 yaşından sonra veya kronik hastalık, sigara kullanımı, ailede erken yaşta kalp hastalığı gibi risk etkenleri varsa kontroller daha sık planlanır.
Check-up yalnızca bir başlangıçtır. Kilo, kan şekeri veya kolesterol yüksekliği saptandığında beslenme ve hareket düzenini değiştirmek çoğu zaman ilk adımdır. Bu konuda diyetisyen ve zayıflama sayfalarımız yol gösterebilir. Tüm konular için ana sayfaya dönebilirsiniz.